Restauratie bakfiets van Jeroen deel 9: lagers

Vanavond zou ik het balhoofdlager even aan pakken en de trapas erin zetten. Helaas wat tegenvallers. Ik had het balhoofd zojuist uit elkaar gehaald, en verwachtte eigenlijk alleen nieuwe kogels en vet erin te moeten doen. Helaas:

De onderste conus is kompleet verroest. Die gaat er dus niet meer op. De onderste cup viel er zo uit. Die moet dus goed vastgezet worden. En de conus van de balhoofdas is ook goed versleten. Nu heb ik nog een NOS balhoofdas liggen dus maar eens kijken of ik die kan gebruiken. Ook had ik de verkeerde maat kogels ervoor. Ik dacht dat er 5/16″ in zat, maar dat is 9/32″. Eens kijken of ik die nog heb, anders moet ik die nog even bestellen.

Ik had niet lang geleden er nog een andere trapas ingezet. Per ongeluk had ik toen een kortere gepakt dan ik dacht, waardoor er zeer weinig ruimte tussen de linker crank en achtervork overblijft. Om dat te verhelpen wilde ik er een langere in zetten. Helaas ligt de conus net te diep, waardoor de stofkap aan ligt. Dus daar moet ik morgen nog even wat gaan wisselen.

Update: NOS onderste conus gevonden, dus die gaat erin. Helaas was de bovenste conus van de NOS balhoofdas gesloopt, dus die as kan ik niet gebruiken. Ik heb nog losse NOS boven conussen, maar die zijn helaas net te klein.

Jeroen

Vervolg op:
Restauratie bakfiets Jeroen
Restauratie bakfiets Jeroen deel 2: weer aan de bak
Restauratie bakfiets Jeroen deel 3: zijpanelen weer in elkaar
Restauratie bakfiets Jeroen deel 4: schuren van de bodemplaat
Restauratie bakfiets Jeroen deel 5: frame uit elkaar
Restauratie bakfiets Jeroen deel 6: frame kaal en in de grondlak
Restauratie bakfiets van Jeroen deel 7: bladveren, spatbordsteunen
Restauratie bakfiets van Jeroen deel 8: oliën en verven

Tip voor versleten Gazelle trapassen

Vervangende trapassen voor Gazelle bak- en transportfietsen zijn moeilijk aan te komen. Gelukkig is er ook een alternatief. De toerfietsen uitgerust met 17,0mm Thompson trapassen van Gazelle hebben dezelfde conussen blijkt. Ik had er een aantal, die ik heb verkocht aan een Gazelle liefhebber. En mijn vermoeden blijkt correct, de conussen zijn uitwisselbaar met die van de transport trapassen van Gazelle. Dit werkt overigens alleen bij Gazelle trapassen onderling. De conussen passen niet op trapassen van andere merken.

Maar dat is goed nieuws. Heb je dus een trapas met versleten conussen, dan kun je ook op zoek naar een 17,0mm toerfiets trapas, of een oude Gazelle toerfiets met weinig verzamelwaarde, maar wel nog een goede as. Ik weet niet precies in welke jaren Gazelle die trapassen op toerfietsen heeft gehad, maar het zal enigszins overeen komen met de jaren waarin transportfietsen geleverd werden.

Waar je ook rekening mee moet houden, is dat de oudere trapassen met integrale flens weer een andere schroefdraad hadden. Dus je moet wel het juist model trapas hebben van Gazelle.

De linker conussen zijn herkenbaar aan twee putjes aan de buitenzijde, en twee cijfers die de maand en productiejaar weergeven, zie rechter 4 conussen hieronder als voorbeeld:

Bij de rechter conussen zitten de twee putjes en twee cijfers aan de binnenzijde:

De schroefdraad voor de recher conus heeft een grotere diameter dan de linker conus. Beide conussen worden vanaf de linker kant op de as geschroeft, waarbij de rechter conus tegen een flens wordt gedraait:

Hier zijn deze assen goed aan te herkennen, en ook weer de twee cijfers (maand en jaar) op de as, die enigszins los van elkaar staan. Dus goed opletten o.a. op beurzen als je vervangende conussen voor je Gazelle trapas zoekt!

P.s. ik heb conussen/assen van Gazelle niet meer in mijn bezit.

Jeroen

De magneet stafiets van Chiel deel 2, nieuw cups en trapas & crankstel

Een veel voorkomend euvel bij Magneet stafietsen zijn de versleten trapassen. Dat zijn exemplaren van 17,5mm dikte en 150mm lang. Dat is een zeer ongebruikelijke maat. De cups zijn ook 36mm in diameter, dus groter dan de standaard BSA cups. Bij de stafiets van Chiel was er een ondermaatse Thompson trapas in gezet om de versleten trapas te vervangen.

Het was mij al opgevallen dat de uitzonderlijk grote BSA type cups op de stafiets mogelijk overeenkomen met de Italiaanse maat in deze tabel:

Bij toeval had Chiel cups in de Italiaanse maat liggen, en die blijken te passen:

Dat is goed nieuws voor wie ook vervangende cups zoekt voor zijn stafiets!

In deze cups past dan weer de normale dikte BSA trapas, dus niet de dikke 17,5mm variant. Die zijn ook niet te vinden, dus dat kan juist positief zijn. Alleen betekent het wel dat je er een ander crankstel op moet zetten. Als trapas kun je dan op zoek naar een Bayliss Wiley No. 3. Die zijn zeldzaam, maar niet onmogelijk om te vinden. Als alternatief zijn er in Amerika BSA trapassen die de juiste lengte hebben. Check daarvoor bijvoorbeeld ebay voor “Sunlite BB” of “CR0057” axle of spindle.

Chiel gebruikt deze as, ook 15.8mm en 150mm lang, gevonden op de beurs:

En deze crank:

En gemonteerd (spie moet nog passend worden gemaakt):

Vervolg op:
Magneet stafiets van Chiel

FAMA van Charles: Torpedo naaf en trapas

Omdat het frame nu niet alleen recht maar ook naar de kettinglijn gericht is, moet het achterwiel ook weer in het midden gespaakt worden. Daarom heb ik alle spaken er even uitgehaald om een frisse start te kunnen maken 😎 Omdat ik tegenwoordig meer dan jaren geleden nieuwsgierig ben naar de herkomst en geschiedenis van mijn fietsen heb ik de achternaaf nog eens goed bekeken. De drie voor de spaakdikte had ik al gezien en meteen begrepen dat 28 het bouwjaar is en dus niet 2.8 is (inmiddels bekend dat dat 29 is, Jeroen). Zonder de 3 zou het verwarrend kunnen zijn. Maar op dezelfde hoogte als het bouwjaar staat een 4 het zou een A kunnen zijn maar dat denk ik niet want dan zou die een beetje scheef staan. Verder staat er niet alleen D.R.P. In maar er staat nog & D.R.P. achter met daar weer iets wat lijkt op een 2 maar dan ondersteboven. Kan jij daar hout van bakken? 🤗

En toen heb ik de trapas ook maar eens beter bekeken en dat is er een van Gerkinet met 38 en een M er in gestempeld. Dat roept meteen weer de vraag op of de fiets zelf nu toch echt van 1928 is of tien jaar jonger 🤭

Ik ben nog steeds niemand tegengekomen die aan de hand van het framenummer uitsluitsel kan geven, dus voorlopig blijft het nog een raadseltje 😃 Ik zal de vraag eens bij De Oude Fiets neerleggen. Misschien weet Sjoerd ter Burg er iets over te vertellen.

Charles

Zie eerdere artikelen:
Utrechtse FAMA in Tilburg
Pedalen van de FAMA van Charles
FAMA van Charles: richten van het frame