Transportfiets van Marcel

Geachte redactie,

Ik heb al enkele jaren een transportfiets in mijn winkeltje staat voor de sier. Maar ik moet opruimen. Hebben jullie enig idee welk merk dit is, en hoe oud ongeveer (ik denk zelf 1962). En is hier nog een waarde aan te verbinden? Wielmaat is 26×2 (wat droge Vredestein banden).

Ik zou het fijn vinden om een reactie te krijgen. Al is het maar op een gedeelte van de vragen.

Als er belangstelling bestaat, de fiets is te koop. Ik heb ‘m nog niet ergens anders te koop gezet.

Update, close-up van het transfer op het achterspatbord:

Met vriendelijke groet,

Marcel Franken

Transportfiets met ingesoldeerde achterpadden van Maurice, deel 2: crankstel met jaartal

Buiten het feit dat deze fiets smalle horizontale buizen heeft, nog meer aanwijzingen dat dit een jaren ’20 fiets is.

Er zit een crankstel in met op de crank het bekende EWB teken (E. Williams Birmingham), met daaronder de letter J. Volgens de productielijst van Williams 1923-24.

De as is er een van JGH, J. Gerkinet uit Herstal. “Agier trempe” betekend gehard staal:

Op het nikkelen tandwiel staat Bts Williams. BTS staat voor “Brevetes”, wat Frans is voor gepatenteerd. Dus dat betekent dat het kettingwiel onder licentie van Williams is gemaakt.

(het kettingblad is niet origineel. Dit model vijfpuntige ster komt bij transportfiets voor het eerst voor in 1927. Ook duidelijk te zien aan hoe hij erop gekloken is. Jeroen)

Maurice

Vervolg op:
Transportfiets met ingesoldeerde achterpadden van Maurice

Transportfiets met ingesoldeerde achterpadden van Maurice

Inmiddels:

Helaas (nog) geen framenummers bekend. Op de bekende plekken niets gevonden. Zadellug niet, en achterpadden niet.

Maar wel op de bracketlug nummer 86 en XXXIII.

Verdere interessante details:

Ingesoldeerde achterpadden
Staande achtervork vervangen?
Staande achtervork vervangen?

Jeroen: Liggende achtervork met lug verbinding! De enige andere transportfiets die ik ken die dat heeft is deze Burgers mohawk. Dit is een typerende constructie die je vrijwel niet meer ziet op transportfiets na begin jaren ’20!

Gladde balhoofdbuis
Bijzonder fraai en uniek balhoofdlager

Van de vorige eigenaar over de fiets: “Ik hoorde nog van mijn zoon dat de fiets was gevonden op de zolder van een meelfabriek, waarvan de eigenaar hem vroeger gebruikte om brood rond te brengen”

Aanvulling: op de voorvork staat XXVIIII. 1929?

Junker/W.K.C. van Abram uit 1922!

Recent stond deze transportfiets op facebook te koop, en Abram heeft hem aangeschaft. Een paar zaken vielen direct op. De voordrager is van het oude model dat Gazelle in de jaren ’20 en begin jaren ’30 gebruikte. Ook is het balhoofd glad.

De voorvork heeft lugs voor spatbord bevestiging, zoals Juncker, Eysink en Kestein hadden.

Ingesoldeerde achterpadden, hier net te zien:

Union letterwiel, maar van een toerfiets van na de oorlog.

Dat de fiets bijeengeraapt is, is wel duidelijk. Maar het frame bleek toch best interessant. Als eerste een duidelijkere foto van de ingesoldeerde achterpadden:

Er blijken 2 framenummers op de zadellug te staan. Links 44454R:

En rechts 8659D:

Bij het balhoofd zit een gaatje voor een stuurslot:

Deze combinatie is heel bekend van het frame van Nick/Maurice (nu Ronald, maar binnenkort weer Maurice😉): Oud frame van Maurice

Maar ook de onbekende van Sjoerd: Transportfiets met bijzondere details

Al was van de fiets van Sjoerd nog niet bekend of die ook een tweede framenummer heeft. Dat blijkt ook het geval.

Na wat speurwerk (zie ook deze discussie op De Oude Fiets), blijkt het te gaan om Juncker/W.K.C. transportfietsen! Zowel bij Juncker als bij W.K.C. zijn de framenummers te dateren aan de hand van de letter op het einde, en dat geeft de volgende bouwjaren:

  • het frame van Abram:
    rechts 8659D (Juncker 1921/1922), links 44454R (W.K.C. 1922)
  • het frame van Ronald:
    rechts 6955G (Juncker 1924/1925), links 45301T (W.K.C. 1924)
  • het frame van Sjoerd:
    rechts 6363G (Juncker 1924/1925), links 8934T (W.K.C. 1924)

De Juncker en W.K.C. framenummers matchen dus precies kwa bouwjaren, dus dat kan geen toeval zijn. En daarmee dus zijn in een klap drie van de oudste transportfietsen geidentificeerd en gedateerd!

Nog een aanwijzing voor datering bij de fiets van Abram, op het stuur staat het volgende tekentje:

WB&S staat voor W. Bauermann & Söhne, een staalfabriek uit Hilden, Duitsland. Zie meer informatie op Wikipedia. Hier staat onder andere “Als tweede steunpilaar begon in 1922 de productie van gelaste buizen voor de fiets- en motorfietsindustrie, b.v. voor sturen en zadelpennen, achterwielstellen, voorwielhulzen”. Daarmee is de fiets dus zeker uit 1922, en niet eerder.

Het frame heeft wel de nodige schade en reparaties. De doorgescheurde stuurbuis:

Gesoldeerde trapashuis:

Doorgeroest mannetje:

Scheur in de liggende achtervork:

En gelast oogje aan de zadellug:

Dat is dus wel iets om van bewust te zijn als je zulke oude frames wilt gaan restaureren, de schade kan flink zijn. Dat heeft Abram al meerdere malen gemerkt. Die oudere exemplaren hebben langer werk moeten verzetten, en waren vaak nog niet zo robuust als de latere exemplaren. Deze heeft dan ook dienst gedaan om melkbussen te vervoeren, dus een zwaar leven. Maar Abram heeft al eerder zulke frames prachtig teruggebouwd en gerestaureerd, dus dat zal bij deze vrij waarschijnlijk ook weer gebeuren. Het scheelt dat een deel in ieder geval in het verleden al gerepareerd is, en dat die reparaties het hebben gehouden.

Nog een paar laatste details. Markeringen onder het trapashuis:

Het zadel dat erop zat:

En tot slot het gestripte frame:

Dan de vraag hoe heeft deze fiets er oorspronkelijk uitgezien? Van Juncker/W.K.C. zijn geen folders bekend uit begin jaren ’20. Wel is er een foto van zo’n fiets in de werkplaats van Juncker uit 1923:

Te zien hier zijn de gladde balhoofdbuis, en het lijkt erop dat er ook een stuurslot zichtbaar is, zoals op de drie frames zitten of zaten. Maar het is moeilijk te zien. Ook te zien is het WKC model kettingwiel met 4 cirkels, zoals de eerdere Juncker/WKC transportfietsen uit begin jaren ’10 ook hadden, waarvan wel foldermateriaal bekend is.

Ik heb wel een zeer sterk vermoeden dat Rivertown deze afbeelding van hun folder uit 1924 van Juncker heeft gejat en er een voordrager over hebben getekend. Een aantal redenen voor dat vermoeden: stuurslot (wat vrij zeldzaam is bij transportfietsen), en gladde balhoofdbuis. WKC kettingwiel. De amateuristisch getekende voordrager en een lamphaak bij het stuur wat de meeste transportfietsen niet hadden.

Verdere bevestiging hiervan is het transportframe in dezelfde folder:

Hierop zijn nog de nokken zichtbaar op he balhoofd waarop bij de vroege jaren ’10 W.K.C. transportfietsen de voordrager was bevestigd.

Maar het echte bewijs dat Rivertown afbeeldingen van andere merken jatte is te zien aan deze folder van rond 1925:

Dit is de afbeelding van Gazelle uit 1920, met de Gazelle letters in het kettingwiel weggemoffeld:

Dus het lijkt erop dat we door de wanpraktijken van Rivertown per ongeluk toch de folder afbeelding van de Juncker/WKC transportfiets uit de begin jaren ’20 hebben die kan helpen met de restauratie.

Nog een transportfiets van Wesley

Hoi liefhebbers,

Ik heb onlangs deze pracht fiets gekocht. Ook ik ben twee keer eerder in de verleiding geweest hem te kopen. De eerste keer op de beurs in Zuidbroek, later toen ie (echt veel te hoog geprijsd) op Marktplaats stond. Nu stond ie er weer op, voor minder maar nog steeds vrij fors geprijsd (350 euro). Een meevallertje en wat handjeklappen maakte het af. Ik heb m dus nu. Ik ga er niet mee fietsen, ik ga m niet poetsen. Ik heb dus wel het achterwiel en band vervangen voor een exemplaar dat bij de tijd en de uitstraling van deze fiets past. Ook de ketting en het voortandwiel. 

Ik heb nog geen witte rook wat het merk betreft. Ik hoopte op een Vrijheid, aangezien die fabriek op een steenworp afstand stond van de verf en glas handel. Maar de klinkjes zitten op 60mm, en dat schijnt niet te corresponderen met dat merk. Germaan wordt genoemd, ik weet daar te weinig van af. Op de vooras kan ik geen enkel merkje vinden. Op het zadel staat dus “Vrijheid”. De drager schijnt van Simplex te zijn, maar die werden op heel veel merken gemonteerd. Als iemand meer weet, ik hoor het graag. Ik heb nog een derde transportfiets en een bakfiets. Daarvan komen t.z.t. nog foto’s. 

Bedankt voor de feedback, groeten!

Wesley