Restauratie bakfiets van Jeroen deel 9: lagers

Vanavond zou ik het balhoofdlager even aan pakken en de trapas erin zetten. Helaas wat tegenvallers. Ik had het balhoofd zojuist uit elkaar gehaald, en verwachtte eigenlijk alleen nieuwe kogels en vet erin te moeten doen. Helaas:

De onderste conus is kompleet verroest. Die gaat er dus niet meer op. De onderste cup viel er zo uit. Die moet dus goed vastgezet worden. En de conus van de balhoofdas is ook goed versleten. Nu heb ik nog een NOS balhoofdas liggen dus maar eens kijken of ik die kan gebruiken. Ook had ik de verkeerde maat kogels ervoor. Ik dacht dat er 5/16″ in zat, maar dat is 9/32″. Eens kijken of ik die nog heb, anders moet ik die nog even bestellen.

Ik had niet lang geleden er nog een andere trapas ingezet. Per ongeluk had ik toen een kortere gepakt dan ik dacht, waardoor er zeer weinig ruimte tussen de linker crank en achtervork overblijft. Om dat te verhelpen wilde ik er een langere in zetten. Helaas ligt de conus net te diep, waardoor de stofkap aan ligt. Dus daar moet ik morgen nog even wat gaan wisselen.

Update: NOS onderste conus gevonden, dus die gaat erin. Helaas was de bovenste conus van de NOS balhoofdas gesloopt, dus die as kan ik niet gebruiken. Ik heb nog losse NOS boven conussen, maar die zijn helaas net te klein.

Jeroen

Vervolg op:
Restauratie bakfiets Jeroen
Restauratie bakfiets Jeroen deel 2: weer aan de bak
Restauratie bakfiets Jeroen deel 3: zijpanelen weer in elkaar
Restauratie bakfiets Jeroen deel 4: schuren van de bodemplaat
Restauratie bakfiets Jeroen deel 5: frame uit elkaar
Restauratie bakfiets Jeroen deel 6: frame kaal en in de grondlak
Restauratie bakfiets van Jeroen deel 7: bladveren, spatbordsteunen
Restauratie bakfiets van Jeroen deel 8: oliën en verven

Doortrapnaven en balhoofden

De afgelopen dagen lekker aan het puzzelen geweest. Ik heb een flink deel van de onderdelen voorraad van Abram overgenomen, waaronder balhoofden, trapassen en weer een transport doortrapper naaf. Ik heb nu van de 5 Fichtel & Sachs doortrap naven er in ieder geval 3 kompleet en werkend kunnen maken:

De achterste was al opnieuw vernikkeld door Abram. De andere twee zijn ook van Abram afkomstig. Eentje was al kompleet (jaren ’30), maar heb ik even de lagers nagekeken, en opnieuw gesmeerd. De andere was een lege huls uit de jaren ’20. Daar heb ik het binnenwerk uit een andere naaf ingezet (uit deze), waarvan de schroefdraad voor het tandwiel helaas niet bruikbaar is (er is een kleiner schroefdraad op getapt, waardoor tandwielen niet passen). Die naaf blijkt toch ouder dan de as en conussen deden vermoeden. Die gaven namelijk 1929 als jaartal. Maar de cups zijn uit 1924 en 1925. Dus was die as er pas 4 jaar later ingezet, of was die gewoon niet origineel? In ieder geval waren de cups zeker origineel, want de olie geleidende buis zat er nog in en was onbeschadigd.

Verder nog wat aan het puzzelen geweest met een doos balhoofden. Ik heb nog niet zoveel verstand van de maten die werden gebruikt. Maar ik meet binnenbalhoofdbuis diameters van 30, 32.2 en 33mm onder de balhoofden. Wat precies waarbij hoort is een beetje gokken, met name de bovenmoeren. Maar dit lijkt het meest waarschijnlijke:

Twee setjes zijn nog NOS, een nikkelen en verchoomde set. Bij de nikkelen set zijn twee delen wel flink roestiger dan de rest, dus mogelijk niet origineel onderdeel van die set. Verder nog wat los spul:

En verder nog een partij trapassen, normaal en transport gemengd. Hier zoals ik ze net had uitgepakt, en al even aan het puzzelen geweest om wat assen kompleter te maken:

Ook wat aparte inslag cup maten. Naast de welbekende 40, 45 en 45.4mm, ook 41, 42, 42.7 en 44mm. Ook enkele hele grote BSA cups (helaas geen 36mm voor Magneet stafietsen), waarvan eentje al naar Charles is vertrokken.

Verder nog een aantal kettingschermen, maar die heb ik nog niet uitgepakt.

Jeroen

W.K.C. van Ronald deel 3: crankstel & balhoofd

Goedemorgen Jeroen,

Goed te horen, leuk om goed vastlegging te doen.
Je vraag een 2 of een 3 op kettingblad. Het is na het goed schoonmaken toch een 3 geworden (denk dat ik aan een bril toe ben). Inmiddels heb ik ook foto’s van de crank achterzijde en balhoofdset.

Vervolg op:
W.K.C. van Ronald
W.K.C. van Ronald deel 2: details

Balhoofdhoeken

Het kwam bij de oudste transportfietsen een paar keer ter sprake dat de balhoofdhoek nogal stijl was. Dus ik ben eens gaan meten, vanaf foto’s en prijscouranten, om te kijken of er een duidelijke lijn was in de stand van het balhoofd, of hier een technologische omslag te zien was en daarmee fietsen eventueel gedateerd kunnen worden. Dat blijkt niet zo. De balhoofdhoeken variëren tussen zo’n 63 en 69 graden, zowel bij vroege als late transportfietsen. Je ziet helemaal in het begin wat meer steile hoeken, maar het aantal voorbeelden dat ik heb is daar ook kleiner (voornamelijk Burgers). Verder zie je ook bij sommige merken na de oorlog nog redelijk steile balhoofdhoeken. Houdt rekening dat niet alle metingen 100% nauwkeurig zijn, en ik soms een graad mis kan zitten. En soms zijn het tekeningen in prijscouranten, die niet noodzakelijk heel nauwkeurig zijn. De slechtste tekeningen uit prijscouranten heb ik weggelaten. Bij foto’s is het meten nog wat minder nauwkeurig, als die niet recht van opzij zijn genomen.

De verschillende hoeken per jaartal, met daarin Burgers, Simplex en Gazelle uitgelicht: