Nieuwe houten handvatten

Dit is de tweede keer dat ik een setje houten handvatten heb gemaakt voor een van mijn transportfietsen. De eerste set was ik nog niet tevreden over, dus bij deze een vervangende set gemaakt.

Het uitgangs materiaal is een essen schopsteel, waarbij ik de stukken met de juiste buitendiameter eruit heb gezaagd. Als eerste met een grote gaten boor de binnenkant uitgeboord. De uitwendige vorm maken gaat natuurlijk het snelst op een draaibank. Maar die heb ik niet, dus met vijlen ging het ook best prima. Met schuurpapier nabewerkt, en dan zit de vorm erin.

Ik wilde ze niet gloednieuw eruit laten zien, dus heb ik ze kunstmatig verouderd. Als eerste heb ik ze een etmaal in ammonia dampen gehangen, wat het oxidatie process van het hout versneld, waardoor het donkerder wordt. Daarna met schuurwol de opstaande poriën door het vocht weer weggepoetst. Vervolgens met een met olie bevuilde doek (die ik gebruik om de ergste olie van mijn handen af te poetsen als ik aan mijn fietsen gesleuteld heb) het hout ingewreven, waardoor ze ook vuil werden. En tot slot de handvatten flink tegen elkaar gewreven, waardoor de gaan glimmen, alsof je ze al jaren hebt vastgehouden. Het resultaat is een setje mooie authentiek ogende handvatten.

P.s. houten handvatten zijn niet vaak gebruikt op transportfietsen dat was meestal bakeliet of celluloid, en af en toe ook hoorn. Mijn Joka/Magneet stafiets heeft wel houten handvatten, maar dan van een wat ander model (zie hieronder). Maar het voordeel is dat het van hout makkelijk is om ze zelf te maken, en het oogt ook mooi.

Houten handvatten zijn het beste vast te zetten met een flexibele lijm of kit, omdat het hout kan uitzetten en krimpen door vocht of droogte.

Vernikkelde Union pedalen

Zo vind je ze in geen jaren, en zo kom je ineens meerdere sets achter elkaar tegen. Ik had jaren gezocht naar transportpedalen voor mijn fietsen zonder resultaat. Toen vond ik enkele sets Union pedalen, maar met zeer versleten assen. Gisteren via een ruil er weer een setje bij. Ze zien er behoorlijk geleefd uit, maar het binnenwerk is is nog in top conditie. Nauwelijks slijtage zichtbaar op de assen en conussen. Nieuwe kogeltjes en vet erin en spelingsvrij afgesteld, en ze kunnen nog vele jaren mee.

Foute dateringen bij aangeboden transportfietsen

Het komt regelmatig voor dat oude transportfietsen op marktplaats worden aangeboden met een foutieve datering. Soms is het bij gebrek aan kennis, soms ook met opzet. Let dus goed op! Als een datering wordt aangegeven van ouder dan 1925, dan is de kans zeer groot dat dit niet klopt. Uit de periode tussen 1900 en 1924 zijn namelijk geen overgebleven transportfietsen bekend, die met zekerheid zo oud zijn. Deze site is al meer dan 10 jaar actief, en sommige leden zijn nog veel langer actief in het verzamelen en restaureren van oude transportfietsen, en tot nu toe is er nog geen transportfiets gevonden van voor 1925. Er zijn een paar exemplaren die potentieel ouder kunnen zijn, maar vanwege direct dateerbare elementen vooralsnog niet gedateerd kunnen worden. 

Simplex 1903

Hier is een overzicht te vinden van de oudst bekende transportfietsen: 

Oudst bewaarde transportfietsen van voor 1930

En voor vergelijkingsmateriaal, check de folders:

Overzicht prijscouranten

Ik zal nog een keer een artikel schrijven met specifieke eigenschappen waarmee je zo’n echt oud exemplaar zou kunnen herkennen. Let bijvoorbeeld op details als de kettingbladen, blokkettingen, platte stuurvorm, details als bandremmen, voorspatborden die niet naar voren doorlopen, dunne spatbordstangetje, en ook de ingesoldeerde achterpadden zoals in het overzicht van transportfietsen voor 1930 te zien is. Deze details komen niet altijd voor, maar als je ze vind dan maakt dat de kans al een stuk groter dat je een heel oud exemplaar hebt.

Burgers 1906